ट्रम्पको शान्ति योजना : गाजामा बन्दुकको शासन अन्त्य हुनुपर्ने नेतन्याहुको अडान

काठमाडौं । इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग गाजा शान्ति योजनाको कार्यान्वयनबारे केही असहमति रहेको बताएका छन् । उनले गाजाको पुनर्निर्माण प्रक्रिया सुरु गर्नुअघि हमास र अन्य सशस्त्र समूहको पूर्ण निशस्त्रीकरण आवश्यक रहेको स्पष्ट पारेका छन् ।

अल जजिराका अनुसार नेतन्याहुले ट्रम्प प्रशासनको पछिल्लो ‘बोर्ड अफ पिस’ सम्झौताबारे टिप्पणी गर्दै हमासलाई निशस्त्र बनाएर गाजा क्षेत्रलाई सैन्यमुक्त (डिमिलिटराइज्ड) गरेपछि मात्र पुनर्निर्माणको चरणमा जानुपर्ने बताएका हुन् ।

‘राष्ट्रपति ट्रम्पसँग हालैको हमाससम्बन्धी सम्झौतामा मेरा केही असहमति छन, जुन म लुकाउँदिनँ । गाजा पुनर्निर्माणको चरणमा जानुअघि हमासलाई निशस्त्र बनाउनुपर्छ र गाजालाई सैन्यमुक्त गर्नुपर्छ,‘ नेतन्याहुले भने ।

उनले ‘बोर्ड अफ पिस’ का प्रमुख दूत निकोलाय म्लाडेनोभसँगको भेटपछि यस्तो धारणा सार्वजनिक गरेका हुन् । यसैबीच, गाजा संक्रमणकालीन योजनाको कार्यान्वयनबारे बोर्ड अफ पिसले पनि इजरायली सेनाले गाजाबाट पूर्ण रूपमा फिर्ता हुने प्रक्रिया हतियार नष्ट भएपछि मात्र सुरु हुने स्पष्ट पारेको छ ।

बोर्डले इजरायली रक्षा बल (आईडीएफ) ‘येलो लाइन’ भन्दा पछाडि हट्नुअघि गाजामा रहेका सबै हतियारको पूर्ण निष्क्रियकरण आवश्यक रहेको जनाएको छ । बोर्ड अफ पिसले हालैका केही रिपोर्टमा उल्लेख भएजस्तो इजरायली सेनाको तत्काल वा आंशिक फिर्ती हुने कुरा गलत भएको बताएको छ । उसले हमासले मध्यस्थकर्ताहरूसँग गरेको प्रतिबद्धताअनुसार हल्का हतियार, भारी हतियार र सुरुङ संरचना सबैको अन्त्य भएपछि मात्र आईडीएफ येलो लाइनभन्दा बाहिर जाने जनाएको छ । बोर्डले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, ‘लक्ष्य स्पष्ट छ—गाजामा रहेका सबै हतियारको पूर्ण निष्क्रियकरण र बन्दुकको शासनबाट नागरिक शासनतर्फको संक्रमण ।’

बोर्डका अनुसार गाजामा स्थिर नागरिक प्रशासन स्थापना गर्ने र इजरायली तथा प्यालेस्टिनी दुवै समुदायका लागि सुरक्षित भविष्य सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले संक्रमणकालीन प्रक्रिया अघि बढाइनेछ ।

यस प्रक्रियाको निगरानी अन्तर्राष्ट्रिय स्थायित्व बल (इन्टरनेसनल स्टेबलाइजेसन फोर्स) र कार्यान्वयन प्रमाणीकरण समितिले गर्ने जनाइएको छ । उक्त समितिमा अमेरिका र बोर्ड अफ पिसका प्रतिनिधिहरू रहनेछन् । यता, इजरायलका केही अधिकारीहरूले भने ट्रम्पले प्रस्ताव गरेको गाजा रोडम्यापले इजरायलको आधिकारिक धारणा पूर्ण रूपमा प्रतिबिम्बित नगरेको बताएका छन् ।

टाइम्स अफ इजरायलका अनुसार प्रधानमन्त्री कार्यालयका प्रवक्ता डोरोन स्पिलम्यानले सार्वजनिक गरिएको सम्झौताको संस्करण इजरायलको अडानसँग मेल नखाने बताएका छन् । उनले इजरायलले आफ्नो चासो र सुझाव अमेरिकी अधिकारीहरूलाई पठाइसकेको जानकारी दिए ।

स्पिलम्यानले भने, ‘निशस्त्रीकरण भन्नाले हमासले आफ्ना हतियार भौतिक रूपमा बुझाउनु हो । पूर्ण निशस्त्रीकरणबाहेक अन्य कुनै पनि व्यवस्था भएमा हमासले फेरि इजरायललाई खतरा पु¥याउने क्षमता राख्नेछ ।’

तर, इजरायलका राष्ट्रपति इसाक हर्जोगले भने बोर्ड अफ पिसको पहलप्रति सकारात्मक धारणा व्यक्त गरेका छन् । उनले ट्रम्पको २० बुँदे गाजा शान्ति योजनालाई सकारात्मक कदम भएको बताउँदै हमासको पूर्ण निशस्त्रीकरण आवश्यक रहेको उल्लेख गरेका छन् । अधिकारीहरूका अनुसार यो रोडम्याप यसअघि सहमति भएको २० बुँदे गाजा शान्ति योजनामा आधारित छ । बन्धकहरूको रिहाइ र शव फिर्ता भएपछि करिब आठ महिनासम्म चलेको वार्तापछि उक्त योजनालाई चरणबद्ध कार्यान्वयन ढाँचामा रूपान्तरण गरिएको हो । एएनआई